Mısır’da Siyasi Baskı, Şiddet ve Radikalleşme

Muhammad Zawawy 1070 Gösterim

Mısır, Abdülfettah El-Sisi liderliğindeki otoriter ve baskıcı rejimin sert uygulamaları ve ekonomik sıkıntılar nedeniyle özellikle Sina bölgesindeki gençlerin radikalleştiği bir dönemden geçmektedir. Bu radikalleşme Sina ile sınırlı değil Nil deltasındaki şehirlerde de baskıya maruz kalan kesimlerde hızla yaygınlaşmaktadır.

Mısır’ın içinden geçtiği dönemi “Siyasetin Ölümü” olarak tanımlayana Amr Hamzawy, askeri yönetimin çıkardığı yeni yasalarla özgürlükleri kısıtlayarak mutlak iktidarın devlet başkanında toplandığı bir yapı oluşturduğu konusunda uyarılarda bulunmaktadır.  Bu gidişat ülkede siyasi baskıyı artıracak ve toplumsal kesimlerin özgürlüklere düşman bir yönetime düşmanlık beslemesinin önünü açacaktır.

Bu baskı düzeninin uygulayıcısı olan Sisi yönetimi bir taraftan da ülkedeki patlamaları, saldırıları ve suikastleri kullanarak muhaliflerin hedef alınmasını meşrulaştırmaktadır. Rejim,  ülkenin savaş halinde olduğunu iddia ederek hak ve özgürlüklerin kısıtlanmasını meşrulaştırmakta, bu tür taleplerin dillendirilmemesini istemektedir.

Hem siyasi hem de askeri baskının birinci elden tecrübe edildiği Sina bölgesinde ise yönetimin katı uygulamaları bu coğrafyada yaşayan vatandaşların silahlı gruplara destek olması sonucunu doğurmaktadır. Altı ayı aşkın bir süredir Kuzey Sina’da uygulanan sıkıyönetim bölge halkının tepkisini toplamakta ve Sisi yönetime öfke duymasına neden olmaktadır. Ayrıca İsrail ile olan sınır hattındaki Refah ve Şeyh Züveyd bölgelerinin yıllardır süren geri kalmışlığı, sivillere karşı silahlı kuvvetlerin katı ve baskıcı tutumu, zorla yerinden etme uygulamaları, sivil yerleşimlerin sürekli bombardımana maruz kalması ve oluşturulacak “tampon bölge” nedeniyle binlerce kişinin evlerinin yıkılarak yıllardır yaşadıkları topraklardan sürülmesi bölge halkında radikal gruplara eğilimi artırmaktadır.

Rejimin bu bölgelere baskısının arkasındaki nedenlerin başında Kuzey Sina’daki şehirlerde 2012’deki seçimlerde oyların büyük çoğunluğunun Muhammed Mursi’ye çıkması gelmektedir. Müslüman Kardeşlere baskısını sürdüren Sisi yönetimi Kuzey Sina’ya da bu çerçevede yaklaşmakta ve bu durum siyasi çözüm yolları tükenen halkın radikalleşmesine ve silahlı mücadeleye yönelmesine neden olmaktadır.

Mısır rejiminin İsrail’in güvenliğini sağlamak için sınırdaki yerleşim birimlerini boşaltma planını uygulaması bölge halkının radikalleşmesinin nedenlerinden bir diğeriydi. Gazze ie sınır bölgesinde yaşayan halkın Hamas’la olan yakın bağına rağmen Sisi rejiminin Hamas’a karşı İsrail’le işbirliği yapması da hoşnutsuzluğun artmasına ve Mısır’daki askeri rejime katşı tepkinin daha açık biçimde dillendirilmesine yol açmıştır.

Son olarak Müslüman Kardeşler yönetiminin Sisi rejiminin baskısı nedeniyle güç kaybetmesi ve harekete gönül vermiş kadrolar üzerindeki kontrolü kademeli olarak kaybetmesi de hareketteki bazı üyelerin şiddete yönelmesine neden olabilmektedir. 2013’teki darbeden bu yana şiddeti kesin bir biçimde reddeden hareket üyelerinin rejim karşısında savunmasız kalması ve güvenlik birimlerinin hedefi haline gelmeleri, bu kitleleri rejime yönelik şiddet uygulamaya mecbur bırakmıştır. Buna rağmen hareket polis araçlarına saldırma, elektrik santrallerine zarar verme ve ulaşım kanallarına yönelik saldırılar gerçekleştirme gibi can kaybının minimum düzeyde olduğu yöntemleri kullanmaktadır. Bu saldırılardaki amaç rejimin rejimi operasyonel anlamda zayıflatmak ve zor durumda bırakmaktır.

Darbe sonrası süreçte uygulanan siyasi baskıya araç olan adalet sisteminin çöküşü, barışçıl muhalefetin şiddetle susturulmasının bazı kesimleri aşırıcılığa yönlendirmesi ve gelinen noktada İslami muhalefetin artık demokratik çözüme inancının kalmaması Mısır’da hem Sisi rejiminin hem de siyasi yapının krizine neden olacaktır. Siyasi belirsizliğin devam ettiği, ekonomik krizin derinleştiği ve güvenlik zaafının had safhada olduğu Mısır’da Sisi rejimi demokrasiye karşı yürüttüğü savaşı güçlükle sürdürmektedir. Ancak rejim, maliyeti ne olursa olsun bu savaşı sürdürmeye devam etmektedir.

Hakkında
Muhammad Zawawy